De landbouwtransitie is geen modeterm, maar een noodzaak. Dat is de overtuiging van Royal Koopmans, een familiebedrijf dat al sinds 1846 in het graan zit. Tijdens deze lunchlezing vertelden we het verhaal van Nedertarwe: duurzaam graan van Nederlandse bodem. Een vorm van keteninnovatie pur sang.

Met lef, visie en een lange adem verandert Royal Koopmans de voedselketen – van akker tot bakker. Wat begon als een zoektocht naar geschikte tarwerassen, groeide in tien jaar tijd uit tot een innovatief duurzaamheidsprogramma. Inmiddels is Nedertarwe goed voor 15% van het totale volume van Koopmans. De koers van het bedrijf veranderde fundamenteel. Royal Koopmans nam afscheid van zijn consumententak en richt zich nu op hoogwaardige grondstoffen voor voedingsmiddelenproducenten en ambachtelijke bakkers in Nederland en Europa. In deze keten is tarwe geen anoniem bulkproduct meer, maar een waardevol, herleidbaar ingrediënt – met zorg geteeld en met trots vermarkt.

Wat is Nedertarwe precies?

Een business-to-business strategie rond lokaal, duurzaam verbouwd graan. Boerencoöperaties en ambachtelijke bakkers trekken hierin samen op onder de vlag van Royal Koopmans. Bakkers kunnen hun volledige assortiment maken met bloem van Nedertarwe – en krijgen hulp bij het vertellen én verkopen van hun duurzame verhaal, tot aan de winkelinrichting toe. Zo geeft Royal Koopmans een nieuwe draai aan een oude boerenwijsheid. Tarwe werd lang gezien als een niet-rendabel rustgewas. Maar met Nedertarwe verandert dat beeld. Het past in een gezond bouwplan, verbetert de bodemstructuur door diepe worteling en vraagt weinig intensief landgebruik. En dankzij een doordachte ketenaanpak wordt het ook weer economisch aantrekkelijk om tarwe te telen.

Sinds 2014 werkt Royal Koopmans aan de ontwikkeling van een volwaardige baktarwe, en inmiddels is die missie geslaagd. Op basis van kennis en eigenschappen van diverse oogsten is het – na vele proefmalingen, testen en bakproeven – gelukt om specifieke melanges te malen. Door gerichte selectie van tarwerassen bevat Nederlands graan nu meer en beter eiwit en krijgt het meer aandacht en zorg van de boer. Hoewel er geen traditionele molens meer malen, gebeurt dit nog altijd volgens klassieke principes, maar dan in een moderne fabriek met meerdere molens. Daar wordt de graankorrel heel precies gescheiden, waarbij de schilletjes afzonderlijk worden opgevangen. Wat overblijft, wordt door Royal Koopmans verwerkt tot een breed palet aan ingrediënten. Het is een complexe optimalisatiepuzzel: bloem voor ambachtelijke bakkers, maar ook toepassingen voor grote voedingsmiddelenproducenten, zoals coatings voor kroketten of bitterballen. Alles wordt zo puur mogelijk gevaloriseerd. Wat een zuivelbedrijf doet met melk – van koe tot fles – doet Royal Koopmans met tarwe.

Daarmee kiezen ze nadrukkelijk voor een duurzame koers. Graan is een rustgewas dat bijdraagt aan gezonde bodems: het verstoort het land niet, wortelt diep en herstelt de bodemstructuur. Toch had graan jarenlang een matig imago onder boeren – je werd er immers niet rijk van. Maar Royal Koopmans durfde het aan. Ze namen flinke risico’s, zaaiden 2.200 ton in jaar 2021 ontwikkelden gaandeweg de juiste receptuur. Nu, in 2025, is dat uitgegroeid tot 25.000 ton – goed voor 15% van het totale volume. Tarwe is misschien van oudsher geen ‘cash crop’, maar met Nedertarwe bewijst Royal Koopmans dat het wél schaalbaar, duurzaam en economisch aantrekkelijk kan zijn.

Nedertarwe als fundament van een toekomstbestendige landbouw

Royal Koopmans zag in zijn bijna twee eeuwen geschiedenis de graanketen veranderen van lokaal naar mondiaal – en zet nu vol overtuiging koers terug naar dichtbij. Met een langetermijnvisie die verder kijkt dan kwartaalresultaten. Want steeds meer consumenten willen weten waar hun eten vandaan komt. En ja, duurzaamheid brengt (nu nog) meerkosten met zich mee. Maar in een eerlijke keten worden die verdeeld én terugverdiend.

Wil je meer horen over deze aanpak en de lessen uit tien jaar ketenvernieuwing? 

Kijk of luister dan via deze link de lunchlezing terug met Bas Dolman (commercieel directeur) en Bauke Wierda (Sourcing Manager) van Royal Koopmans. Ook ecoloog Ben Koks sloot aan om ecologische duiding te geven.